حفظ تنوع زیستی به عنوان سرمایه ملی وظیفه ای همگانی است/ تاکید بر نقش اصحاب رسانه در فرهنگسازی برای حفظ گونه های مهم گیاهی و جانوری
حفظ تنوع زیستی به عنوان سرمایه ملی وظیفه ای همگانی است/ تاکید بر نقش اصحاب رسانه در فرهنگسازی برای حفظ گونه های مهم گیاهی و جانوری

به گزارش روابط عمومی سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی نشست خبری دکتر اسکندر زند مشاورعالی وزیر جهاد کشاورزی و مرجع ملی کنوانسیون تنوع زیستی کشور با حضور اصحاب رسانه های جمعی، خبرنگاران و سردبیران نشریه های تخصصی بخش کشاورزی خبری به مناسبت چهل و دومین سال پیروزی انقلاب اسلامی ، سه شنبه ۱۴ بهمن […]

به گزارش روابط عمومی سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی نشست خبری دکتر اسکندر زند مشاورعالی وزیر جهاد کشاورزی و مرجع ملی کنوانسیون تنوع زیستی کشور با حضور اصحاب رسانه های جمعی، خبرنگاران و سردبیران نشریه های تخصصی بخش کشاورزی خبری به مناسبت چهل و دومین سال پیروزی انقلاب اسلامی ، سه شنبه ۱۴ بهمن سال جاری در سالن اندیشه سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی برگزار شد.
دکتر اسکندر زند مشاور عالی وزیر جهاد کشاورزی و مرجع ملی کنوانسیون تنوع زیستی کشور به تلاش های جهانی برای حفظ تنوع زیستی در دنیا اشاره کرد و افزود: در سال ۱۹۴۸، نهضت هایی برای حفظ محیط زیست ایجاد شد که کنوانسیون هایی برای حفظ گونه های در معرض خطر ایجاد شد. وی افزود: در سال ۱۹۹۲ در برزیل سران زمین، هسته اولیه کنوانسیون تنوع زیستی را تشکیل دادند که به جز آمریکا تمام کشورهای دنیا به آن پیوستند.
وی مهمترین تکالیف برای مدیریت تنوع زیستی را تشکیل کنوانسیون تنوع زیستی، اهداف تنوع زیستی آیچی، برنامه راهبردی ملی تنوع زیستی و برنامه های اجرایی (NBSAPs) برشمرد.
مرجع ملی کنوانسیون تنوع زیستی کشور تضمین بهره برداری پایدار از  تنوع زیستی و اجزای آن ، حفاظت از تنوع زیستی و تضمین تسهیم عادلانه مزایای حاصل از بهره برداری ژنتیکی در کشورهای دیگر به شرط احقاق حق و حقوق را از جمله اهداف  کنوانسیون تنوع زیستی برشمرد.
دکتر زند در ادامه به بررسی اقدامات ۱۰ ساله  برنامه های تنوع زیستی آیچی در جهت حفظ تنوع زیستی  پرداخت و افزود: ارزیابی اهداف
این برنامه حاکی از آن است که در سطح جهانی هیچ یک از ۲۰ هدف آیچی به طور کامل محقق نشده است و این موضوع، به نوبۀ خود دستیابی به اهداف توسعۀ پایدار را تهدید و تالش ها برای حل تغییرات آب و هوایی را تضعیف می‌کند و در مجموع می توان گفت تنوع زیستی در دنیا در حال نابودی و زوال است.
مرجع ملی کنوانسیون تنوع زیستی کشور خواستار رویکردی متفاوت در جهت حفظ تنوع زیستی شد و از برنامه راهبردی به روز در این امر خبر داد. وی در ادامه ضمن ارائه تاریخچه ای از شکل گیری ساختار کنوانسیون تنوع زیستی کشور  و انتقال آن از وزارت امور خارجه به سازمان محیط زیست و به وزارت  جهاد کشاورزی در سال ۱۳۹۷ مطالبی بیان کرد و افزود: با توجه به اینکه بخشی از ذخایر و مراتع مهم کشاورزی در اختیار وزارت جهاد کشاورزی است، اجرا و پیگیری وظایف محوله این کنوانسیون در اختیار این وزارتخانه قرار گرفته و  همکاری و تعامل مطلوبی نیز بین این کنوانسیون و سازمان محیط زیست برقرار است و ارتباط با ذینفعان در سطح ملی و بین المللی، نشر اطلاعات، شرکت در جلسات، پاسخگویی، پایش و ارتقاء از جمله وظایف است که با داشتن بازوی مشورتی و مراجع نه گانه ذیل این کنوانسیون در حال فعالیت هستند، نوید بخش چشم اندازهای روشن در این بخش است. 

وی در بخش دیگری از سخنان خود ضمن ارائه تعریفی از تنوع زیستی آن را شبکه ای از حیات توصیف کرد که تمامی برهم کنش های اکولوژیکی را مدیریت می کند و محدوده وسیعی از تنوع ژن ها، کروموزوم ها حیوانات، گیاهان و اکوسیستم ها را در بر می‌گیرد.
دکتر زند تنوع زیستی را در سه سطح شامل زیست بوم، گونه و ژن برشمرد و بیان داشت:  اکوسیستم یا زیست بوم عبارت است از محیط،  موجودات زنده آن و عوامل غیرزنده درون آن محیط که شامل انواع زیست بوم های آبی و خشکی می شود که دسته بندی زیست بوم های دریایی، مرتعی، بیابانی، کوهستانی از جمله این زیست‌بوم ها هستند.
مرجع ملی کنوانسیون تنوع زیستی کشور، ایران را از نظر تنوع اکوسیستم، گونه و ژن دارای جایگاهی بی نظیری توصیف کرد و بیان داشت : از ۲میلیون گونه شناسایی شده در سطح جهان، ۸ هزار گونه گیاهی در ایران موجود است که از میان ۲۲۰۰ گونه  آن خاص  و بومی کشور ایران است و این سرمایه مهمی برای کشور به ویژه در استفاده در صنعت دارویی محسوب می شود.
دکتر اسکندر زند ضمن ارائه جدیدترین آمار  تنوع گونه های جانوری در ایران بیان داشت:  تاکنون  ۲۵ هزار گونه حشره در ایران شناسایی شده است و هم چنین  ۲۳۳ گونه پستانداران، ۵۶۸  گونه پرندگان، ۲۶۷ گونه خزندگان، ۲۳  گونه دوزیستان و ۱۳۳۵ گونه ماهیان به عنوان گونه های جانوری ایران  در شاخه مهره داران به ثبت رسیده است.
وی  با بیان این مطلب که ایران مهد تنوع ژنتیکی که بسیاری از گونه‌های گیاهی و جانوری است بیان داشت: واویلوف گیاه شناس برجسته و نامور ،ایران را به عنوان یکی از مراکز اصلی تنوع گیاهان زراعی در جهان معرفی کرده است و حداقل ۸۳ گونه زراعی و باغی  را در ایران شناسایی کرده است که از آن جمله می توان گندم ، جو و  یولاف را به عنوان مهمترین منبع تامین غذای مردم نام برد که در اختیار داشتن منابع ژنتیکی غنی در این زمینه امکان اجرای پروژه های متعدد به نژادی را برای محققان فراهم کرده است.
مرجع ملی کنوانسیون تنوع زیستی کشور ایران را به لحاظ  حفظ تنوع ژنتیکی جانوری در نژاد های بومی و حیات وحش نیازمند توجه بیشتر دانست  و بیان داشت:  در حال حاضر حداقل  ۶ توده گاو بومی، ۳ تیپ گاومیش، ۲۸ نژاد گوسفند ۱۲ نژاد بز ۱۰ نژاد اسب ۱۷ نژاد مرغ بومی و شش نژاد شتر در ایران شناسایی شده است
استاد تمام سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی  در ادامه این مطلب افزود: در طبقه بندی اتحادیه بین المللی حفاظت از محیط زیست ، جانداران بر اساس معیارهایی به ۹ گروه تقسیم شده اند که از میان آنها گونه های در معرض انقراض، در معرض خطر و آسیب پذیر با توجه به وضعیت بحرانی و احتمال بسیار بالای انقراض در حیات وحش بیش از هر زمانی به  فرهنگ سازی، اطلاع رسانی و آگاهی بخشی جامعه و وفاق و همدلی همه مسئولین و احساس تکلیف جهانی نیاز دارند.
وی با اشاره به این موضوع که گونه‌های در معرض تهدید به شدت در حال افزایش هستند بیان داشت: تخریب و تنوع زیستی از مرز مجاز عبور کرده است به طوری که اگر دو و نیم میلیون گونه گیاهی در جهان داشته باشیم ،به طور کلی یک میلیون گونه در معرض خطر است و متاسفانه فشار سنگینی بر روی گونه های گیاهی و جانوری وارد می شود.
دکتر زند با معرفی تنوع زیستی در محصولات کشاورزی، موضوع گرده افشانی را مورد اشاره قرار داد. وی با بیان اینکه ۳۵ منطقه داغ تنوع زیستی در دنیا وجود دارد، افزود: یکی از این نقاط داغ دنیا ایران است و ایران جز یکی از کشورهای دارای نقطه خیلی داغ تنوع است.
وی داشته های ایران در حوزه تنوع زیستی را غنی برشمرد و افزود: تنوع زیستی در دنیا در معرض خطر است، در بررسی جرم کل حیوانات بزرگ و اهلی ۷۰۰ میلیون تن، در جرم انسان ۳۰۰ میلیون تن، در حیوانات وحشی ۱۰۰ میلیون تن، و در مجموع ۱۱۰۰ میلیون جرم موجودات در دنیا به دست آمده است. وی ادامه داد: در دنیا ۱ میلیارد و نیم گاو، ۲۰ میلیارد مرغ، ۱ میلیارد سگ و گربه وجود دارد و این آمار در گرگ ۲۰۰ هزار، در شیر ۴۰ هزار است که متاسفانه از این موجودات وحشی چیزی نمانده و باید برای حفظ آنان ورود پیدا کرد و دفاع کرد.
مشاور عالی وزیر جهادکشاورزی و مرجع ملی کنوانسیون تنوع زیستی کشور با تشریح دلایل خطر انقراض موجودات وحشی، اظهار داشت: ۳۷ درصد بهره برداری بی رویه، ۳۱ درصد تخریب زیستگاه وجود دارد و متاسفانه زیاده خواهی بی جهت انسان ها باعث پیدایش این وضعیت شده است. وی با ارائه آماری  فزاینده در زمینه ساخت و ساز، آلودگی محیط زیست از تسلط بیش از اندازه انسان به طبیعت و قلع و قمع آن انتقاد کرد و نسبت به اهمیت حفاظت از طبیعت  و تلاش برای بقای گونه های زیستی هشدار داد.
دکتر زند در بخش دیگری از سخنان خود با هشدار در قبال پیامدهای از بین رفتن تنوع زیستی و تهدید اکوسیستم ها بیان داشت: جامعه مدرن امروز با اتکا به این سرمایه عظیم تنوع ژنتیکی اقدام به تولید گونه های دامی و محصولات کشاورزی با راندمان بالاتر می کند به طوری که گفته می‌شود آینده متعلق به ژن است؛ در این میان با توجه به اهمیتی که ژن در تأمین غذای بشر و امنیت غذایی جهانی دارد می توان گفت تنوع زیستی عامل کلیدی بقا برای هر اکوسیستمی است و می‌تواند آن را در برابر مخاطرات طبیعی  مقاوم سازد.
وی یادآور شد: باید بدانیم از بین رفتن تنوع زیستی سبب کاهش انعطاف پذیری اکوسیستم و مختل شدن خدمات ارائه شده توسط آنها می گردد  و با از بین رفتن فواید آن حیات بشر نیز دستخوش تهدید می شود.
مرجع ملی کنوانسیون تنوع زیستی کشور با بیان این مطلب که تنوع زیستی به سرعت در حال نابودی است بیان داشت: حفاظت از تنوع زیستی وظیفه همگانی است و در این بین اصحاب رسانه با فرهنگ سازی و آگاهی بخشی به جامعه می تواند نقش موثری در فراهم آوردن بستر همکاری و حضور بیش از پیش آحاد جامعه از جمله هنرمندان و فعالان فرهنگی و اجتماعی باشند تا بتوانند همگی در کنار هم صدای فرسایش شدید بر روی گونه های زیستی را به اطلاع عموم برسانیم و حافظان دلسوزی برای بقای آن ها باشیم.
در پایان این نشست دکتر اسکندر زند مشاور عالی وزیر جهاد کشاورزی و مرجع ملی کنوانسیون تنوع زیستی کشور ضمن پاسخگویی به سوالات خبرنگاران، حکم مسئولیت دکتر سعید صوفی زاده مرجع ملی تبادل اطلاعات  را به عنوان سخنگوی کنوانسیون  تنوع زیستی کشور به وی ابلاغ کرد.
روابط عمومی سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی